Provinsi Jawa Barat, secara geografis, terletak pada posisi 5o50’ - 7o50’ Lintang Selatan dan 104o48’ - 108o48’ Bujur Timur, dengan batas wilayah : sebelah Utara, berbatasan dengan Laut Jawa dan Provinsi DKI Jakarta; sebelah Timur, berbatasan dengan Provinsi Jawa Tengah; sebelah Selatan berbatasan dengan Samudra Indonesia; dan sebelah Barat berbatasan dengan Provinsi Banten.

Luas wilayah Provinsi Jawa Barat  meliputi wilayah  daratan  seluas  3.710.061,32  hektar  dan garis pantai sepanjang 755,829 km. Daratan  Jawa Barat dapat  dibedakan  atas  wilayah  pegunungan  curam  (9,5%  dari  total  luas  wilayah  Jawa  Barat)  terletak di  bagian  Selatan dengan ketinggian lebih dari 1.500 m di atas permukaan laut (dpl); wilayah lereng bukit yang landai (36,48%) terletak di bagian Tengah dengan ketinggian 10 - 1.500 m dpl; dan wilayah dataran luas (54,03%)  terletak di  bagian  Utara  dengan  ketinggian 0 – 10 m dpl. Tutupan  lahan  terluas  di  Jawa  Barat berupa kebun campuran (22,89 % dari luas wilayah Jawa Barat), sawah (20,27%), dan perkebunan (17,41%), sementara hutan primer dan hutan  sekunder  di Jawa Barat hanya 15,93%  dari  seluruh  luas  wilayah Jawa Barat.

Iklim  di  Jawa  Barat  yaitu tropis,  dengan   suhu   rata-rata   berkisar  antara17,4 – 30,7°C   dan kelembaban   udara   antara 73–84%. Data BMKG menyebutkan bahwa sepanjang tahun 2008, turun hujan selama 1-26 hari setiap bulannya dengan curah hujan antara 3,6 hingga 332,8 mm.

Jawa Barat  dialiri  40  sungaidengan wilayah seluas 32.075,15 km2. Jawa Barat juga memiliki 1.267waduk/situdengan potensi  air  permukaan lebih dari 10.000juta m3.Air permukaan tersebut dimanfaatkan untuk kebutuhan industri, pertanian, dan air minum.Terdapat peningkatan jumlah perusahaan yang aktif memanfaatkan air permukaan menjadi 625 perusahaan dari 606 perusahaan pada tahun 2007.

LUAS WILAYAH JAWA BARAT MENURUT KABUPATEN/KOTA

No

Kabupaten/Kota

Luas Wilayah

Daratan

Garis Pantai

( Ha )

Km *)

1

2

3

4

 

 

 

 

1

Kab. Bogor

297.646,55

0,00

2

Kab. Sukabumi

416.173,50

117,00

3

Kab. Cianjur

361.435,53

75,00

4

Kab. Bandung

172.663,29

0,00

5

Kab. Garut

311.007,54

72,00

6

Kab. Tasikmalaya

270.969,75

52,53

7

Kab. Ciamis

273.250,99

91,00

8

Kab. Kuningan

121.501,01

0,00

9

Kab. Cirebon

107.195,89

-

10

Kab. Majalengka

130.938,55

0,00

11

Kab. Sumedang

156.343,87

0,00

12

Kab. Indramayu

210.158,70

114,00

13

Kab. Subang

217.438,68

48,20

14

Kab. Purwakarta

99.400,40

0,00

15

Kab. Karawang

191.898,80

57,00

16

Kab. Bekasi

126.470,86

-

17

Kab. Bandung Barat

129.601,10

0,00

18

Kota Bogor

11.770,99

0,00

19

Kota Sukabumi

4.883,85

0,00

20

Kota Bandung

17.243,90

0,00

21

Kota Cirebon

3.899,14

-

22

Kota Bekasi

21.564,83

0,00

23

Kota Depok

20.277,21

0,00

24

Kota Cimahi

4.445,46

0,00

25

Kota Tasikmalaya

18.498,19

0,00

26

Kota Banjar

13.382,72

0,00

 

 

 

 

 

Jawa Barat

3.710.061,32

755,83

 

Sumber :  Bapeda Provinsi Jawa Barat, 2007 (Pemutakhiran Batas Administrasi Jawa Barat 2005 Berdasarkan Peta Dasar Rupabumi Indonesia Skala 1:25.000)

Ket :        *)  Data bersumber dari Kabupaten/Kota

-) Tidak ada data\

LUAS KEMIRINGAN LERENG DI JAWA BARAT MENURUT KABUPATEN/KOTA

No.

Kabupaten/Kota

Luas Lereng (Ha)

< 8%

8 - 15%

16 - 25%

26 - 40%

> 40%

1

2

3

4

5

6

7

 

 

 

 

 

 

 

1

Kab. Bogor

156.776,2

58.331,2

46.476,6

29.952,3

2.274,9

2

Kab. Sukabumi

152.514,3

126.224,0

93.742,1

41.716,0

2.121,5

3

Kab. Cianjur

116.873,2

97.449,4

96.371,8

48.276,2

2.789,7

4

Kab. Bandung

64.462,4

35.710,0

47.656,0

23.781,1

1.397,5

5

Kab. Garut

76.160,9

74.513,0

99.014,6

58.643,6

2.995,5

6

Kab. Tasikmalaya

93.658,0

79.919,3

71.724,9

24.384,0

1.602,9

7

Kab. Ciamis

133.080,7

76.300,1

49.114,8

13.972,9

925,2

8

Kab. Kuningan

56.220,9

23.267,4

24.284,5

16.607,3

1.021,0

9

Kab. Cirebon

100.570,5

4.679,6

1.018,7

875,3

141,7

10

Kab. Majalengka

90.265,8

19.700,4

14.903,4

6.128,1

282,1

11

Kab. Sumedang

59.762,7

45.206,5

17.164,6

33.926,7

621,4

12

Kab. Indramayu

209.014,6

1.054,6

396,9

15,4

0,0

13

Kab. Subang

176.765,1

18.712,9

11.131,5

9.766,8

1.384,4

14

Kab. Purwakarta

59.768,0

23.907,9

10.070,7

5.353,8

641,2

15

Kab. Karawang

183.099,4

3.819,1

2.493,6

2.667,1

147,3

16

Kab. Bekasi

126.052,2

166,3

0,0

2,6

0,0

17

Kab. Bandung Barat

43.610,8

31.480,3

37.301,2

16.779,2

771,9

18

Kota Bogor

11.478,2

592,1

42,4

0,0

0,0

19

Kota Sukabumi

5.038,1

159,8

28,0

0,1

0,0

20

Kota Bandung

16.122,9

1.135,6

316,8

10,5

0,0

21

Kota Cirebon

4.162,5

70,4

7,0

0,0

0,0

22

Kota Bekasi

19.700,9

7,4

0,0

0,0

0,0

23

Kota Depok

19.769,2

146,9

0,0

0,0

0,0

24

Kota Cimahi

4.064,2

381,2

277,4

65,0

0,0

25

Kota Tasikmalaya

15.345,6

2.957,2

535,6

2,5

0,0

26

Kota Banjar

10.303,4

1.977,8

1.327,0

104,8

0,0

 

 

 

 

 

 

 

 

Jawa Barat

2.004.641,3

727.870,4

625.400,1

333.031,3

19.118,2

 

 Sumber : Bapeda Provinsi Jawa Barat, 2007  (data kelas lereng diturunkan dari data kontur topografi Rupabumi Indonesia Skala 1 : 25.000)

TUTUPAN LAHAN DI JAWA BARAT TAHUN 2005 MENURUT KABUPATEN/KOTA

 

No.

Kabupaten/Kota

Hutan Primer

Hutan Sekunder

Kawasan dan Zona Industri

Kawasan Per- tambangan/ Galian

Kebun Campuran

   

(Ha)

(Ha)

(Ha)

(Ha)

(Ha)

 

 

 

 

 

 

 

1

Kab. Bogor

46.752,85

1.650,94

1.250,31

1.827,42

61.374,06

2

Kab. Sukabumi

55.129,40

6.989,24

65,56

488,10

92.240,19

3

Kab. Cianjur

77.383,52

1.159,03

142,42

278,20

71.136,02

4

Kab. Bandung

30.039,45

2.723,43

992,38

198,72

17.368,57

5

Kab. Garut

51.411,07

31.784,67

25,98

0,00

71.286,43

6

Kab. Tasikmalaya

3.794,22

52.582,48

7,73

0,00

77.848,99

7

Kab. Ciamis

2.369,00

58.603,33

61,65

0,00

125.886,96

8

Kab. Kuningan

3.076,18

10.008,91

192,83

0,00

53.870,15

9

Kab. Cirebon

0,00

12.844,05

211,41

0,00

27.847,88

10

Kab. Majalengka

1.636,45

17.731,50

267,52

0,00

35.128,35

11

Kab. Sumedang

2.050,82

30.972,52

346,56

0,00

55.836,48

12

Kab. Indramayu

0,00

28.131,81

1.378,84

0,00

18.796,85

13

Kab. Subang

18.239,28

6.937,04

317,30

23,74

29.654,70

14

Kab. Purwakarta

6.443,81

738,08

914,78

20,89

17.901,08

15

Kab. Karawang

1.637,11

3.486,47

3.919,40

12,34

28.794,03

16

Kab. Bekasi

586,55

488,59

3.273,84

47,16

13.713,64

17

Kab. Bandung Barat

20.463,68

290,11

293,87

374,02

30.327,50

18

Kota Bogor

225,15

1,67

47,34

0,00

2.262,88

19

Kota Sukabumi

40,39

0,00

0,00

51,95

412,87

20

Kota Bandung

1,39

94,84

1.273,74

0,00

1.073,16

21

Kota Cirebon

0,00

244,36

27,93

0,00

829,84

22

Kota Bekasi

0,00

0,00

367,78

28,38

3.468,20

23

Kota Depok

93,23

0,00

74,68

0,00

2.377,02

24

Kota Cimahi

4,13

0,00

361,99

0,00

449,68

25

Kota Tasikmalaya

0,00

535,53

9,35

0,00

5.407,44

26

Kota Banjar

0,00

1.887,06

0,00

0,00

4.001,74

 

 

 

 

 

 

 

 

Jawa Barat

321.377,68

269.885,68

15.825,21

3.350,92

849.294,72

 

Tabel Lanjutan 

 

No.

Kabupaten/Kota

Perkebunan

Permukiman

Sawah

Semak Belukar

Sungai/ Tumbuh Air/ Danau/ Waduk/Situ

   

(Ha)

(Ha)

(Ha)

(Ha)

(Ha)

 

 

 

 

 

 

 

1

Kab. Bogor

58.493,54

13.180,07

67.886,98

10.838,27

2.703,96

2

Kab. Sukabumi

64.831,39

3.646,50

56.346,15

19.633,33

2.635,29

3

Kab. Cianjur

75.026,04

5.717,14

49.281,43

6.984,97

4.312,75

4

Kab. Bandung

60.091,28

13.220,83

27.426,37

1.129,87

9,58

5

Kab. Garut

65.872,81

2.112,50

37.659,52

4.658,27

2.005,83

6

Kab. Tasikmalaya

82.726,33

1.216,92

29.976,07

267,34

3.444,57

7

Kab. Ciamis

26.147,20

7.171,09

25.434,51

1.946,50

2.196,81

8

Kab. Kuningan

13.889,60

5.979,39

19.097,48

940,59

618,73

9

Kab. Cirebon

15.098,69

11.517,68

27.009,66

34,74

470,77

10

Kab. Majalengka

26.908,23

8.737,96

11.662,66

801,75

2.144,48

11

Kab. Sumedang

24.411,06

5.003,70

11.472,29

632,20

1.106,49

12

Kab. Indramayu

18.916,32

14.638,68

89.645,27

0,00

3.447,66

13

Kab. Subang

34.022,06

8.266,75

85.454,30

338,72

3.917,95

14

Kab. Purwakarta

34.920,50

4.123,45

17.147,81

800,73

10.047,29

15

Kab. Karawang

7.607,68

10.888,01

89.927,88

163,12

4.623,61

16

Kab. Bekasi

8.111,87

8.310,75

65.920,26

455,10

3.858,49

17

Kab. Bandung Barat

21.737,52

4.964,77

18.882,83

2.911,74

5.852,02

18

Kota Bogor

414,65

6.006,47

1.550,64

656,87

302,83

19

Kota Sukabumi

18,17

1.442,29

2.492,44

30,78

0,00

20

Kota Bandung

6,04

12.202,85

2.024,60

0,00

0,24

21

Kota Cirebon

585,06

1.342,24

96,69

7,23

0,00

22

Kota Bekasi

1.735,22

13.102,53

294,76

0,00

278,30

23

Kota Depok

2.070,50

8.875,90

4.912,27

0,00

116,99

24

Kota Cimahi

0,00

2.396,93

844,90

12,00

0,00

25

Kota Tasikmalaya

160,41

2.006,36

9.007,14

0,00

397,05

26

Kota Banjar

2.298,26

2.258,01

675,97

0,00

440,79

 

 

 

 

 

 

 

 

Jawa Barat

646.100,43

178.329,76

752.130,90

53.244,10

54.932,49

 

 Tabel Lanjutan

 

No.

Kabupaten/Kota

Ladang/ Tegalan

Padang Rumput/ Ilalang

Tambak

Tanah Kosong Terbuka

   

(Ha)

(Ha)

(Ha)

(Ha)

 

 

 

 

 

 

1

Kab. Bogor

24.157,20

4.035,24

0,00

2.951,01

2

Kab. Sukabumi

79.906,22

36.887,92

0,00

893,15

3

Kab. Cianjur

52.032,04

18.256,05

0,00

1.281,26

4

Kab. Bandung

17.488,96

2.669,10

0,00

180,05

5

Kab. Garut

30.565,84

14.200,69

0,00

1.106,39

6

Kab. Tasikmalaya

17.644,85

1.096,18

0,00

101,18

7

Kab. Ciamis

10.150,08

11.108,87

19,81

1.205,89

8

Kab. Kuningan

10.525,53

1.290,06

0,00

1.862,67

9

Kab. Cirebon

3.710,81

994,63

4.505,74

58,68

10

Kab. Majalengka

20.050,54

434,11

33,21

5.354,23

11

Kab. Sumedang

22.502,79

1.922,13

0,00

42,56

12

Kab. Indramayu

19.626,92

677,94

11.442,93

0,00

13

Kab. Subang

17.777,34

2.488,07

9.464,62

72,90

14

Kab. Purwakarta

5.035,55

560,40

4,87

807,31

15

Kab. Karawang

7.428,44

16.001,24

17.534,85

44,27

16

Kab. Bekasi

6.306,76

8.656,65

8.519,08

33,54

17

Kab. Bandung Barat

18.208,54

4.398,45

0,00

1.350,05

18

Kota Bogor

101,31

153,63

0,00

0,00

19

Kota Sukabumi

49,20

184,13

0,00

115,55

20

Kota Bandung

391,09

130,30

0,00

0,00

21

Kota Cirebon

288,09

0,00

0,00

0,00

22

Kota Bekasi

1.763,10

416,12

0,00

0,00

23

Kota Depok

1.236,49

40,73

0,00

47,33

24

Kota Cimahi

19,65

308,60

0,00

0,00

25

Kota Tasikmalaya

914,67

12,68

0,00

0,00

26

Kota Banjar

383,50

1.283,70

0,00

83,17

 

 

 

 

 

 

 

Jawa Barat

368.265,51

128.207,61

51.525,09

17.591,20

 

Sumber : Bapeda Provinsi Jawa Barat, 2007  (Hasil interpretasi citra Landsat TM Tahun 2005 Skala 1 : 100.000)

JUMLAH, LUAS DAN POTENSI SITU/WADUK, EMPANG DI JAWA BARAT MENURUT LOKASI

No

Kabupaten/Kota

Situ/Waduk

 

Jumlah (Buah)

Luas (Ha)

2006

2007

2008

2006

2007

2008

1

2

3

4

5

6

7

8

 

 

 

 

 

 

 

 

I.

Kabupaten/Kota

 

 

 

 

 

 

1

Kab. Bogor

94,00

101,00

101,00

429,00

555,15

555,15

2

Kab. Sukabumi

102,00

98,00

98,00

77,00

79,41

79,41

3

Kab. Cianjur

20,00

19,00

20,00

37,00

41,18

41,18

4

Kab. Bandung

8,00

11,00

11,00

18,00

5.121,30

5.121,30

5

Kota Bandung

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

6

Kab. Garut

101,00

101,00

101,00

79,00

265,93

265,93

7

Kab. Tasikmalaya

23,00

26,00

26,00

172,00

273,47

273,47

8

Kab. Ciamis

13,00

13,00

15,00

207,49

233,75

233,75

9

Kab. Cirebon

1,00

3,00

3,00

63,00

204,67

204,67

10

Kab. Kuningan

52,00

57,00

58,00

12,42

457,04

457,04

11

Kab. Majalengka

30,00

28,00

29,00

228,93

485,96

485,96

12

Kab. Sumedang

0,00

0,00

0,00

0,00

4.388,00

4.388,00

13

Kab. Indramayu

11,00

13,00

13,00

437,20

603,89

603,89

14

Kab/Kota Bekasi

51,00

54,00

57,00

894,00

988,69

988,69

15

Kab. Karawang

13,00

13,00

13,00

58,17

117,69

117,69

16

Kab. Subang

58,00

59,00

60,00

452,83

470,23

470,23

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jumlah  I

577,00

596,00

605,00

3.166,04

14.286,36

14.286,36

 

 

 

 

 

 

 

 

II.

BPSDA

 

 

 

 

 

 

1

Ciliwung Cisadane

150,00

157,00

157,00

777,97

810,80

810,80

2

Cisadea Cimandiri

110,00

117,00

117,00

111,01

14.723,90

14.723,90

3

Citarum

121,00

136,00

136,00

1.472,31

154,44

154,44

4

Cimanuk Cisanggarung

198,00

192,00

192,00

1.290,62

1.949,49

1.949,49

5

Citanduy Ciwulan

43,00

60,00

60,00

291,37

525,26

525,26

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jumlah II

622,00

662,00

662,00

3.943,28

18.163,89

18.163,89

 

 

 

 

 

 

 

 

                 
 

Tabel Lanjutan UMLAH, LUAS DAN POTENSI SITU/WADUK, EMPANG DI JAWA BARAT MENURUT LOKASI

No

Kabupaten/Kota

Situ/Waduk

 

Potensi/M3

2006

2006

2006

1

2

9

9

9

 

 

 

 

 

I.

Kabupaten/Kota

 

 

 

1

Kab. Bogor

10.998.285,00

10.998.285,00

10.998.285,00

2

Kab. Sukabumi

917.710,00

917.710,00

917.710,00

3

Kab. Cianjur

558.990,00

558.990,00

558.990,00

4

Kab. Bandung

768,00

768,00

768,00

5

Kota Bandung

0,00

0,00

0,00

6

Kab. Garut

1.223.370,00

1.223.370,00

1.223.370,00

7

Kab. Tasikmalaya

3.297.010,00

3.297.010,00

3.297.010,00

8

Kab. Ciamis

1.920.402,54

1.920.402,54

1.920.402,54

9

Kab. Cirebon

62,50

62,50

62,50

10

Kab. Kuningan

300.280,00

300.280,00

300.280,00

11

Kab. Majalengka

73.590,84

73.590,84

73.590,84

12

Kab. Sumedang

0,00

0,00

0,00

13

Kab. Indramayu

423.525,00

423.525,00

423.525,00

14

Kab/Kota Bekasi

9.050.000,00

9.050.000,00

9.050.000,00

15

Kab. Karawang

190.334,00

190.334,00

190.334,00

16

Kab. Subang

3.956.383,17

3.956.383,17

3.956.383,17

 

 

 

 

 

 

Jumlah  I

32.910.711,05

32.910.711,05

32.910.711,05

 

 

 

 

 

II.

BPSDA

 

 

 

1

Ciliwung Cisadane

1.166,96

1.166,96

1.166,96

2

Cisadea Cimandiri

166,52

166,52

166,52

3

Citarum

2.208,46

2.208,46

2.208,46

4

Cimanuk Cisanggarung

1.935,93

1.935,93

1.935,93

5

Citanduy Ciwulan

437,05

437,05

437,05

 

 

 

 

 

 

Jumlah II

5.914,91

5.914,91

5.914,91

 

 

 

 

 

           
 

Sumber : Dinas Pengelolaan Sumber Daya Air Provinsi Jawa Barat, 2009

JUMLAH DAN POTENSI AIR PERMUKAAN (SUNGAI) DI JAWA BARAT MENURUT LOKASI

No.

Balai Pengelolaan Sumber Daya Air

Jumlah Sungai

Luas Wilayah (Km2)

 

( BPSDA )

2006

2007

2008

2006

2007

2008

 

1

2

3

4

5

6

7

8

 

1

Ciliwung - Cisadane

7,00

7,00

7,00

4.103,15

4.103,15

4.103,15

 

2

Cisadane - Cimandiri

6,00

6,00

6,00

4.268,00

4.268,00

4.268,00

 

3

Citarum

5,00

5,00

5,00

8.779,00

8.779,00

8.779,00

 

4

Cimanuk - Cisanggarung

17,00

17,00

17,00

9.797,00

9.797,00

9.797,00

 

5

Citanduy - Ciwulan

5,00

5,00

5,00

5.128,00

5.128,00

5.128,00

 
 

Jumlah

40,00

40,00

40,00

32.075,15

32.075,15

32.075,15

 
 
 

 Sumber : Dinas Pengelolaan Sumber Daya Air Provinsi Jawa Barat, 2009

Untuk lebih lengkap silahkan download file dibawah

Geografi.xls